Het laatste nieuws

01 okt Eiwittransitie in het ziekenhuis

Van 3 naar 30 procent vegetarische maaltijden door een simpele aanpassing van de menukaart

Kan een kleine aanpassing in een ziekenhuismenu ervoor zorgen dat patiënten veel vaker vegetarisch kiezen? Een experiment in een Nederlands ziekenhuis laat zien dat het kan. Door de vegetarische avondmaaltijd als eerste keuze aan te bieden, steeg het aandeel vegetarische bestellingen van ongeveer 3 naar ruim 30 procent.

Dagelijks worden in zorginstellingen grote aantallen maaltijden geserveerd. Wie de CO₂-uitstoot daarvan wil verminderen, komt al snel uit bij een verschuiving van dierlijke naar meer plantaardige voeding. Maar hoe doe je dat zonder mensen het gevoel hebben dat hen iets wordt afgenomen of dat de keuzevrijheid wordt beperkt?

Onze collega Tsjeard Hofstra deed zijn afstudeeronderzoek voor de Master Design Driven Innovation in een ziekenhuis om te kijken welk effect een aangepaste keuze architectuur kan hebben. Normaal gesproken koos ongeveer 3 procent van de patiënten voor de vegetarische avondmaaltijd. Tijdens het experiment werd de vegetarische maaltijd als eerste keuze – Menu A – aangeboden. De andere maaltijden, waaronder die met vlees, bleven gewoon beschikbaar.

Het resultaat is positief: tijdens het experiment waren 600 van de 1.988 bestelde maaltijden vegetarisch: 30,2 procent. Vegetarisch werd daarmee ongeveer tien keer vaker gekozen dan voorheen.

Een kleine verandering met veel potentie

Er hoefden voor het experiment geen maaltijden van het menu te verdwijnen. Ook hoefden patiënten niet overtuigd te worden om vegetarisch te eten. De belangrijkste verandering was welke maaltijd als eerste en meest vanzelfsprekende keuze werd gepresenteerd.

Interessant waren ook de verschillen binnen het ziekenhuis. Op de ene afdeling koos bijna de helft van de patiënten vegetarisch, terwijl dit op een andere afdeling rond een vijfde bleef. Dat roept nieuwe vragen op. Welke invloed heeft bijvoorbeeld de manier waarop medewerkers het menu aanbieden? En hoe werkt zo’n aanpassing in een andere zorgomgeving?

Natuurlijk vraagt eten in een ziekenhuis of andere zorginstelling om maatwerk. Medische diëten, voedingsbehoeften en voedselveiligheid blijven leidend. Maar juist binnen die randvoorwaarden lijkt er ruimte te zijn om duurzamere keuzes veel vanzelfsprekender te maken.

Wie doet er mee?

Van ongeveer 3 naar ruim 30 procent vegetarische maaltijden met een relatief kleine aanpassing: dat smaakt naar meer. Maar één experiment in één ziekenhuis is natuurlijk pas het begin.

Daarom zoeken we andere ziekenhuizen en zorginstellingen die deze aanpak ook willen uitproberen. Hoe werkt vegetarisch als eerste keuze bij andere patiëntgroepen, met andere menu’s en in een andere organisatie? En wat kunnen we van elkaar leren om de klimaatimpact van eten in de zorg verder te verkleinen?

Het experiment hoeft niet ingewikkeld te zijn. Juist daarin zit de kans: een kleine verandering in de manier waarop we eten aanbieden, kan misschien een verrassend groot verschil maken.

Nieuwsgierig geworden en ruimte om mee te experimenteren? Neem contact op via info@urgenda.nl

Foto: vanwege de privacy van de patiënten zijn er tijdens het project geen foto’s genomen. Bovenstaande foto is genomen door Sabine Grootendorst tijdens een event van Caring Chefs en Caring Doctors, twee organisaties die zich inzetten voor een gezonde voedselsysteem  voor mens en planeet.